12 najlepszych książek wszech czasów? Sprawdź, ile z nich czytałeś!

Najlepsze książki – czyli jakie?

Wydawnictwo Encyclopædia Britannica, Inc. opublikowało tekst, w którym zebrało 12 książek, które – jak podkreślono – z różnych powodów zostały uznane za jedne z największych dzieł literatury, jakie kiedykolwiek napisano.„Krytycy literaccy, historycy, zapaleni czytelnicy, a nawet zwykli czytelnicy będą mieli różne opinie na temat tego, która powieść jest naprawdę »najwspanialszą książką, jaką kiedykolwiek napisano«. Czy jest to powieść z pięknym, urzekającym językiem figuratywnym? A może taka, która charakteryzuje się realizmem? Powieść, która wywarła ogromny wpływ społeczny? A może taka, która bardziej subtelnie wpłynęła na świat?”, zastanawiają się autorzy zestawienia.

Najlepsze książki wszech czasów według Encyclopædia Britannica, In.

12. "Kolor purpury", Alice Walker .Jedna z najmłodszych pozycji w zestawieniu. Britannica pisze o niej tak: „Chociaż powieść epistolarna (powieść w formie listów pisanych przez jednego lub więcej bohaterów) była najbardziej popularna przed XIX wiekiem, to Alice Walker stała się mistrzynią tego stylu dzięki swojej powieści »Kolor purpury« z 1982 roku, która zdobyła nagrodę Pulitzera i National Book Award”. Akcja książki toczy się na amerykańskim Południu po wojnie secesyjnej. Celie jest wykorzystywana seksualnie przez ojca, a potem – męża. Odnalezienie listów zaginionej siostry staje się impulsem do próby rozpoczęcia nowego życia. Powieść porusza tematy seksizmu, rasizmu, płci, orientacji seksualnej i niepełnosprawności. Przerywając zmowę milczenia wokół przemocy domowej, „Kolor purpury” wywołał obyczajową burzę.

11. „Dziwne losy Jane Eyre", Charlotte Brontë. Książka została opublikowana w 1847 roku pod pseudonimem Currer Bell, aby ukryć fakt, że pisarka była kobietą. Na szczęście od tego czasu wiele się zmieniło w kwestii obecności kobiet w literaturze, a Brontë otrzymuje teraz zasłużone uznanie za jedną z najbardziej przełomowych powieści o kobietach w historii”, podkreśla Britannica. Wydawca podkreśla, że w czasach gdy autorka czuła się zmuszona do ukrywania swojej prawdziwej tożsamości, „Dziwne losy Jane Eyre” przedstawiały historię kobiecego indywidualizmu. Tytułowa bohaterka powieści wyrasta z biedoty na odnoszącą sukcesy i niezależną kobietę. Zwrócono uwagę, że dzieło łączy w sobie motywy literatury gotyckiej i wiktoriańskiej i zrewolucjonizowało sztukę powieści poprzez skupienie się na wewnętrznej narracji i rozwoju wrażliwości Jane.

10. "Wszystko rozpada się", Chinua Achebe. Napisane w 1958 roku „Wszystko rozpada się” na zawsze zostało zapamiętane jako „pierwsza afrykańska powieść”. Niesłusznie, ale dziedzictwem debiutanckiej powieści Achebego wzgardzić nie wolno. Bo choć dziś odwrócenie narracji – przedstawienie kolonizacji z perspektywy rodowitych mieszkańców Afryki – nie wydaje się czymś szczególnym, to blisko 70 lat temu podobny zabieg był wycieczką na nieznane tereny.

9. "Pani Dalloway", Virginia Woolf. Na liście nie zabrakło najbardziej znanej książki mistrzyni modernizmu. Jak zaznaczają autorzy zestawienia, efektem nowatorskiej techniki narracyjnej zastosowanej przez Virginię Woolf jest głęboko osobiste i odkrywcze spojrzenie na umysły bohaterów. Autorka, znana z przenikliwego spojrzenia, rozwarstwia strukturę czasu i dociera w głąb ludzkiej psychiki. „Na myśli postaci składają się ciągłe żale i rozważania nad przeszłością, ich zmagania z chorobami psychicznymi oraz zespołem stresu pourazowego po I wojnie światowej, a także wpływ presji społecznych. Unikalny styl powieści, jej tematyka i czas akcji sprawiają, że jest to jedno z najbardziej szanowanych i cenionych dzieł wszech czasów”.

8. "Umiłowana", Toni Morrison. Krytycy zwykli podkreślać, że najsłynniejsze dzieło noblistki zmieniło amerykańską literaturę. I nie są to stwierdzenia na wyrost. Wydana w 1987 roku powieść Toni Morrison opowiada historię zbiegłej niewolnicy o imieniu Sethe, która w 1873 roku uciekła do Cincinnati w stanie Ohio. Od blisko dwóch dekad Sethe nie jest już niewolnicą. Wciąż nosi jednak na sobie jej piętno.Powieść, jak podkreślają autorzy listy, bada traumę niewolnictwa, nawet po uzyskaniu wolności, ukazując poczucie winy i emocjonalny ból Sethe po tym, jak zabiła własne dziecko, nazwane przez nią Umiłowaną, aby uchronić je przed życiem w niewoli.

7. "Don Kichot", Miguel de Cervantes y Saavedra. Britannica podkreśla: „Postać Don Kichota stała się ikoną i pewnego rodzaju archetypem, który od momentu publikacji powieści miał wpływ na wiele ważnych dzieł sztuki, muzyki i literatury. Tekst okazał się tak wpływowy, że stworzono słowo oparte na postaci Don Kichota, aby opisać kogoś, kto jest »nierozsądnie idealistyczny, zwłaszcza w pogoni za ideałami; szczególnie: naznaczony szaleńczymi, wzniosłymi romantycznymi ideami lub nadmiernie rycerskimi czynami«”.

6. "Niewidzialny człowiek", Ralph Ellison. Być może największe – z punktu widzenia polskiego czytelnika – zaskoczenie na liście. Powieść Ralpha Ellisona nie cieszy się u nas przesadną popularnością. Britannica podkreśla zresztą, że często bywa mylona z książką H.G. Wellsa o tym samym tytule. A przecież, jak zauważono, „Niewidzialny człowiek” jest przełomowym tytułem w wyrażaniu tożsamości afroamerykańskiego mężczyzny. „Narrator powieści, mężczyzna, który nigdy nie został nazwany, ale wierzy, że jest »niewidzialny« dla innych, opowiada historię swojej przeprowadzki z Południa do college’u, a następnie do Nowego Jorku. W każdym miejscu napotyka skrajne przeciwności losu i dyskryminację, wpadając i wypadając z pracy, związków i wątpliwych ruchów społecznych. Powieść słynie z surrealistycznego i eksperymentalnego stylu pisania, który bada symbolikę otaczającą tożsamość i kulturę Afroamerykanów”.

5. "Droga do Indii", Edward Morgan Foster. Na listę trafiła też historia pewnego nieporozumienia. Panna Adela Quested przybywa do Czandrapuru, gdzie jej narzeczony, Ronny Heaslop, jest sędzią. Brytyjscy kolonizatorzy i ludność indyjska żyją tutaj pozornie w zgodzie, ale wystarczy iskierka, by wybuchł bunt. Wyprawa do legendarnych Grot Marabarskich – choć w prażącym słońcu, gdzie łatwo o halucynacje – wcale jednak nie zapowiadała niczego groźnego…„Konflikt bada możliwość przyjaźni i więzi między Anglikami a Hindusami, mimo ich różnic kulturowych i napięć imperialnych. Kolorowe opisy przyrody, krajobrazu Indii oraz ich metaforyczna siła w tekście potwierdzają wielkość tej powieści”.

4. "Sto lat samotności", Gabriel Garcia Márquez. Najsłynniejsze dzieło Gabriela Garcíi Márqueza opowiada historię siedmiu pokoleń rodziny Buendía i śledzi założenie miasta Macondo aż do jego zniszczenia wraz z ostatnimi potomkami rodziny. Jak napisano: „W formie fantastycznej powieść eksploruje gatunek realizmu magicznego, podkreślając niezwykłość codziennych rzeczy, podczas gdy rzeczy mistyczne są przedstawiane jako zwyczajne”. W „Stu latach samotności” Márquez ukazuje powszechność i siłę mitów i folkloru w przekazywaniu historii oraz kultury Ameryki Łacińskiej. Zwrócono uwagę, że powieść ostatecznie doprowadziła autora do literackiego Nobla.

3. "Wielki Gatsby", F.Scott Fitzgerald. Autorzy listy wskazują, że „Wielkiego Gatsby’ego” należy wyróżnić jako jedno z najważniejszych dzieł, które wprowadza uczniów do sztuki krytycznego czytania literatury. Jak zaznaczono, powieść „zapewnia wgląd w erę jazzu lat 20. XX wieku w historii Stanów Zjednoczonych, jednocześnie krytykując ideę amerykańskiego snu”. Fitzgerald, czołowy przedstawiciel tak zwanego straconego pokolenia pisarzy amerykańskich, ukazał desperację i zagubienie młodych Amerykanów w okresie prosperity po I wojnie światowej.

2. "Zabić drozda", Harper Lee. „Harper Lee, uważana za jedną z najbardziej wpływowych pisarek w historii, słynie z tego, że opublikowała tylko jedną powieść (aż do publikacji jej kontrowersyjnej kontynuacji w 2015 roku, tuż przed śmiercią)”, czytamy w tekście. Zaakcentowano, że „Zabić drozda” bada rasizm na amerykańskim Południu za pomocą niewinnych oczu sprytnej młodej dziewczyny. „Ikoniczne postacie, zwłaszcza sympatyczny i sprawiedliwy prawnik i ojciec Atticus Finch, stały się wzorami do naśladowania i zmieniły postrzeganie społeczne w Stanach Zjednoczonych w czasach wysokich napięć rasowych”.

1. "Anna Karenina", Lew Tołstoj. Britannica zapewnia, że „każdy fan opowieści o pikantnych tematach, takich jak zdrada małżeńska, hazard, intrygi małżeńskie i rosyjski feudalizm”, natychmiast umieściłby „Annę Kareninę” na szczycie swojej listy „największych powieści”. Podobnie robią zresztą od dawna największe magazyny, w tym prestiżowy „Time”, raz po raz uznając „Annę Kareninę” za najważniejszą książkę wszech czasów. „Tołstoj łączy rozważania na temat miłości, bólu i rodziny, przedstawiając rosyjskie społeczeństwo i imponującą liczbą postaci, cenionych za swoją realistyczną ludzką naturę. Powieść była szczególnie rewolucyjna w swoim podejściu do kobiet, przedstawiając uprzedzenia i społeczne trudności tamtych czasów z niezwykłym emocjonalnym wyrazem”.