Wystawa: "Boże Narodzenie w literaturze i sztuce"

Zapraszamy całą społeczność szkolną do obejrzenia wystawy: "Boże Narodzenie w literaturze i sztuce".

Obrzędowość Bożego Narodzenia kształtowała się stopniowo w ciągu kolejnych stuleci, przeplatając w sobie prastare (z czasów pogańskich) zwyczaje i wierzenia ze zwyczajami nowszymi, przyniesionymi po chrystianizacji przez Kościół, a także tymi, które powstały w wiekach późniejszych w wyniku wzajemnego przenikania się obwiązującego obrządku kościelnego i przedchrześcijańskich elementów ludowej rolniczej tradycji. Najwięcej zwyczajów ludowych wiąże się z ostatnim dniem Adwentu, czyli z Wigilią. Słowo „wigilia” pochodzi z języka łacińskiego i oznacza czuwanie.

Jeden z najpiękniejszych opisów Wigilii w polskiej literaturze klasycznej należy do Władysława Reymonta. Za powieść „Chłopi” w 1924 roku pisarz otrzymał Nagrodę Nobla. Powieść ukazuje życie społeczności wiejskiej na początku XX wieku i obejmuje cztery pory roku.  "W Wigilię przed godnymi świętami już od samego świtania wrzał przyspieszony, gorączkowy ruch w całych Lipcach. […] Rojno było od ludzi i wrzaskliwie; radosny nastrój święta drgał w powietrzu, przenikał ludzi, nawet w bydlątkach się odzywał; krzyki dźwięczały w słuchliwym, mroźnym powietrzu kieby muzyka, śmiechy rozgłośne, wesołe leciały z końca w koniec wsi, radość buchała z serc; psy jak oszalałe tarzały się po śniegach, szczekały z uciechy i ganiały za wronami, tłukącymi się około domów, po stajniach rżały konie, z obór wyrywały się przeciągłe, tęskne ryki, a nawet ten śnieg jakby radośniej skrzypiał pod nogami…"

Nowela Bolesława Prusa "Wigilia" wyraźnie koresponduje z klasyczną „Opowieścią wigilijną” Charlesa Dickensa. Utwór polskiego autora został po raz pierwszy opublikowany w „Kurierze Warszawskim” w latach siedemdziesiątych XIX wieku. Fabuła jest taka: pewien mężczyzna, redaktor, ma perspektywę spędzić Wigilię Świąt Bożego Narodzenia w samotności. Wizja ta bardzo go złości, lecz w pewnym momencie dostrzega tajemniczą zjawę. Ta przedstawia mu się jako Wigilia. Mężczyzna wraz z Wigilią odwiedzi wiele domów, w których ludzie będą zasiadać do świątecznego stołu. Będzie to doskonały pretekst do przyjrzenia się świątecznym obyczajom wśród różnych warstw społeczeństwa polskiego.

Piękny opis polskiej Wigilii na wygnaniu podaje Józef Ignacy Kraszewski w powieści historycznej pt. „Tułacze”. Autor mówi o uroczystej wieczerzy w Ameryce jaką spędzili ze sobą wielcy Polacy. Przygotowania trwały bardzo długo. Niespodziewanie w odwiedziny przyjechał sam Tadeusz Kościuszko.

Nowela "Boże Narodzenie" Marii Dąbrowskiej to ciepła krótka opowieść o tradycyjnych przygotowaniach do Bożego Narodzenia widzianych oczyma dzieci XX wieku. Autorka opisuje przedświąteczne porządki, zakupy, wspólne robienie ozdób choinkowych i inne czynności, które doskonale oddają magiczną atmosferę oczekiwania na święta.